นิทานสังข์ทอง

นิทานสังข์ทอง เป็นนิทานที่คนไทยในท้องถิ่นต่างๆ คุ้นเคยและชื่นชอบ ดังปรากฏแพร่หลายในท้องถิ่นต่างๆ หลากหลายสำนวน เป็นนิทานที่ปรากฏทั้งในรูปแบบมุขปาฐะและลายลักษณ์ สำนวนลายลักษณ์ที่เก่าแก่ที่สุด คือสุวรรณสังขชาดกในปัญญาสชาดก นอกจากนี้ยังมีสำนวนลายลักษณ์ในท้องถิ่นต่างๆ ด้วย เช่น สุวรรณสังขกุมารของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังข์ทองคำกาพย์ของภาคใต้ เป็นต้น

นอกจากความแพร่หลายของนิทานสังข์ทองสำนวนต่างๆ แล้ว ยังปรากฏว่ามีนิทานที่มีเรื่องทำนองเดียวกันนี้อีกหลายเรื่องในท้องถิ่นต่างๆ เช่น กํ่ากาดำ แพะคำ ท้าวเต่า สุวรรณสิรสาแตงเขียว นิทานเหล่านี้แม้ไม่ใช่เรื่องสังข์ทอง แต่มีโครงเรื่องที่คล้ายคลึงกัน กล่าวคือ เป็นเรื่องของพระเอกที่ซ่อนตัวอยู่ในรูปลักษณ์ที่ตํ่าต้อยหรือผิดปกติ พระเอกรักกับนางเอกซึ่งเป็นหญิงสูงศักดิ์ จึงถูกพ่อตากีดกัน แต่ในที่สุดพระเอกก็สามารถพิสูจน์ให้ทุกคนเห็นว่า ในรูปที่อัปลักษณ์ตํ่าต้อยนั้นแท้จริงแล้วมี “ความดี” และ “ความงาม” ซ่อนอยู่ พระเอกจึงได้รับการยอมรับในที่สุด นิทานที่มีเรื่องราวทำนองนี้มีอยู่หลายเรื่อง และแพร่หลายมากในขุมคลังนิทานของไทยจึงกล่าวได้ว่า นิทานที่มีเรื่องประเภทนี้ เป็นเรื่องที่ “ต้องรสนิยม” ของคนไทยมาก

นอกจากความนิยมนิทานสังข์ทองในรูปแบบของวรรณกรรมแล้ว นิทานสังข์ทองยังมีความสัมพันธ์และบทบาทในวิถีชีวิตไทยด้านต่างๆ เช่น ชื่อสถานที่ สำนวนไทย เพลงพื้นบ้าน ปริศนาคำทาย ตำราพยากรณ์ชีวิต จิตรกรรม ตลอดจนศิลปะแขนงต่างๆ แม้ในปัจจุบัน นิทานสังข์ทองก็ยังได้รับความนิยมและดำรงอยู่ในรูปแบบต่างๆ เช่น เนื้อหาในหนังสือแบบเรียนหลายหลักสูตร หนังสือการ์ตูน หนังสือนิทาน ภาพยนตร์การ์ตูนละครพื้นบ้าน นวนิยาย ตลอดจนงานศิลปะร่วมสมัย เช่น งานประติมากรรม การแสดงละครหุ่นสมัยใหม่ นอกจากนี้เนื้อหาและตัวละครจากนิทานสังข์ทองยังสัมพันธ์กับสิ่งอื่นๆ เช่น ชื่อพันธุ์ไม้ ชื่อรายการโทรทัศน์ ฯลฯ กล่าวได้ว่านิทานสังข์ทอง เป็นนิทานที่คนไทยคุ้นเคยและชื่นชอบมาหลายยุคหลายสมัยนับเป็นมรดกทางจินตนาการของคนไทย ที่ดำรงอยู่ในวิถีชีวิตไทยอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

Comments are closed.